Sunday, October 11, 2026

NIỀM VUI KHÔNG THỂ NÓI THÀNH LỜI

 

Đầu mùa hè năm  1981, hai đứa tôi  phải nói lời chia  xa đầy lưu luyến . Thu Giang sẽ quay về Hà Nội  và tiếp tục những tháng ngày   đứng  lớp bận rộn,rồi   sẽ  lên xe hoa, như ý nguyện của  bố mẹ,  còn tôi sẽ   trở lại kiếp học trò.  Và có thể  sẽ  hồi hương sau khi   rời trường sư phạm. “ Sẽ “, khái niệm chỉ tương lai mà sờ sờ ra đó nên  nghe càng  thấy bao   vấn vương, cả lo toan nữa . Khoảng cách của chúng tôi sẽ xa thêm,( thêm  một tương lai khó lường hơn ) bởi dạo  hai  chúng tôi còn ở Đồng Nai,ông bố của Giang,một chuyên gia nông  nghiệp ,vẫn tranh thủ ghé  thăm ,bởi  tỉnh này nằm trong vùng  nông nghiệp trọng điểm miền Đông mà ông chịu trách nhiệm,còn khi tôi   về miền cao nguyên ,   cơ hội gặp ông và biết tin tức  người bạn thân thiết ngày nào sẽ ít đi, nhất là khi  nghe Giang bảo,tớ về là  để … đưa mũi cho người ta xỏ đi  ( nghe mà não lòng :  cô nàng này chưa hề chuẩn bị tâm lý có một người bạn khác phái bên cạnh từ nay cho mãi về sau ). Giang    ghé  tìm tôi khi tôi  phải ở lại để ôn thi  đại học, vừa thấp thỏm chờ Hoa Tre xuống để cùng ôn, vừa  bị ho cảm sụt sịt nên không thể theo cô bạn này về Thành phố Hồ Chí Minh  để tiễn  bạn ra sân ga, Giang có vẻ buồn. Tôi chợt hứa :  khi nào có cơ hội,tớ sẽ ra Hà Nội thăm bồ mà . Giang nắm tay tôi như muốn vặn đứt,nỗi đau thể trạng này tôi nhớ mãi .

 Thế rồi tôi  “ có cơ  hội” đầy bất ngờ,  đó là   được  ( đi bằng máy bay đàng hoàng nhé,lại không hề lo  chuyện  dự trữ tài chính  bao lâu gì cả )  ra Hà  Nội dự  Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ cùng  bảy thiếu niên toàn tỉnh,  hẳn nhiên còn có một cán bộ phụ trách công tác Đội của tỉnh  nơi tôi đang công tác nữa. Không rõ linh tính hay ( tôi suy  đoán thôi ) do  cô bạn ở ké  trong khu  nhà tập thể phòng giáo dục Huyện nên nắm được chút ít tình hình,biết  đơn vị trường tôi mà  cô bạn thường ghé sẽ có hai thành viên   trong đoàn “  ra Hà Nội viếng lăng Bác Hồ “nên  Giang cứ căn dặn:

- Tớ cho  ba địa chỉ nhé,có ra cố liên lạc, là tớ dẫn đi chơi .

 Trang  vở học trò ghi  to mấy con số,  ép vào  một cuốn sách , một bộ tiểu thuyết mà chúng tôi đều   cùng đọc, xem như  sách chiêm tinh, là  bộ Lớp Trẻ của nhà văn  Nga, có hai tập, tôi  giữ tập hai,Giang tập một, bây giờ Giang hoàn lại cho tôi, để tiếp tục gối đầu  giường . Tại sao gọi là “sách chiêm tinh”, bởi có những lúc đầu óc rối  bời vì cuộc sống, vì  nhiều tình  huống rối rắm,vì  đám học  trò  luôn chờ đợi ,không biết xử  lý ra sao, có nên làm hay không, thì cứ  “vừng ơi,mở ra “ khi ôm cuốn sách cũ  tả tơi này ( do dùng nhiều quá ) trong tay,rồi mở ra một trang, hễ gặp chữ “ được”,hay “ có “ là việc sẽ tốt,và không ít lần gặp chữ “ không” thì  rồi rồi, thôi hỏng hết,phải tìm hướng khác,phải bắt đầu lại.  Từ hôm Giang dọn hẳn ra Hà Nội, tôi không còn “vừng ơi,mở ra “ nữa,mà cứ nhìn đăm  đăm ba giòng địa chỉ  ngoài Hà Nội, những tên gọi rất lạ.  Đoàn khảo sát thiết kế,  số  135 Phố Nam Đồng, Hà Nội,   đây là địa chỉ thứ ba, mà Giang lại bảo, dễ tìm ra cô nàng nhất, vì  ông  chú trực ở  đây rất chịu khó đón khách, và khá thân thiết với bố Giang, hơn nữa  nơi này là  nơi  người mẹ kế của Giang có một   cậu em công tác . Cơ quan của ông bố thì tận Gia Lâm, còn nhà thì   ở khu  tập thể  Đê La Thành.  Đi theo đoàn,có nhiều thành viên,hoạt động  chung kín hết khung thời gian, tôi chỉ  tìm được một số điện thoại ở địa chỉ ban đầu, rồi  nghe ngóng  một hồi,thì   giọng Giang thều thào : tớ ốm , sốt mấy hôm rồi, tiêm  thuốc, ăn cháo ..  Ôi rồi ! Lúc điện chờ  cô bạn,tôi hình dung cảnh cô nàng sẽ phóng chiếc Yamaha  trắng xanh đẹp rạng ngời đến đón đám cô trò chúng tôi, dẫn đi uống  xi rô me,   đi ra ngắm    cảnh sông Hồng ..   Đám học trò vây quanh,hối thúc,  vì giờ   lên xe đi đến một địa điểm nào đó,hình như lúc ấy chúng tôi sẽ ra Hồ Tây… Chúng tôi đi qua nhiều  phố phường thủ đô,   lòng rộn rã hân hoan , và cảnh vật mùa thu Hà Nội năm ấy cũng tưng bừng,rộn rã. Tôi nhớ Giang từng bảo:  Thủ đô tớ sau chiến tranh nên còn bộn bề,đừng nên đem  so  với  Saigon nhé . Tôi  nhắc lại  kỷ niệm vào tết  năm nào Giang theo tôi về nhà đón xuân,tôi bảo,nhà tớ ở vùng  xa  phố,bề bộn lắm nhé,  đường  sá mấp mô,mà  đâu đâu cũng lên đồi cao, xuống  thung sâu,cuốc  bộ rã chân cẳng ra . Giang ngạc nhiên, rằng tớ  lên trên đó là để thăm con  người,  bố mẹ bồ, anh chị em,  bà con, tận hưởng không khí ngày xuân,  xem mọi người đón năm mới thế nào, khác với ngoài quê tớ ra sao, chứ có phải   xoi mói ,chụp hình,đưa lên báo ,rồi bình phẩm này nọ đâu.

 Hà Nội  những năm ấy  hẳn nhiên như Giang bảo, còn bộn bề  nhiều từ cuộc chiến mấy  chục năm,  nhưng chính vì từ khói lửa mà  bây giờ đang hòa bình,tôi tìm thấy sự thanh thản,hồn nhiên ở mọi gương mặt  mà tôi mới bắt đầu  tìm thấy ở những miền đất tôi qua.  Với  đô thành phương Nam, tôi chỉ mới     sống vội vã sau một năm học cao đẳng,những  lần  về thăm ngắn  ngủi,   phố xá  của  những   dinh thự san sát qua  ngõ đường  vuông vắn ô bàn cờ, nhưng là  trận địa nóng bỏng của  những người    lính tình báo lẩn khuất trong bóng  người thợ, người học trò,  trong cuộc chiến  dai dẳng  một mất một còn . 

Hà Nội thanh bình,  tôi  qua những  khu phố cổ mái  ngói rêu  phong, đi thăm những ngôi chùa chỉ biết  trong sử  sách,thơ ca, chúng tôi đón xe điện   chậm rãi qua phố,ngắm những   người dân thong thả đạp xe. Chúng tôi   chen nhau  tìm mua  mứt mận,ô mai, những bức tranh vẽ trên mành tre ở  mấy gian hàng trong phố,  về phương Nam làm quà . Thật bất ngờ,  mẩu giấy mà  Giang   ghi vội mấy hàng địa chỉ,tôi lật qua trang sau,lại có hai khổ thơ, lại viết rất nắn nót: Hà Nội có nhiều hoa/ Hoa đẹp  trong công viên/ Cánh hoa tươi rực rỡ/ Những đêm hội hoa  đăng ./ Hà  Nội ơi Hà Nội/ Phố nào cũng vui tươi / Bạn ơi có đi chơi/ Sáng mai cùng đi  nhé/ Sáng mai cùng đi nhé . Tôi biết đây là những  câu  thơ mà thi sĩ Trần  Đăng Khoa viết  từ một lần ghé thăm thủ đô ở tuổi thiếu niên, rồi được phổ nhạc, và Giang vẫn ngâm nga khi đến  thăm tôi ở trường,  hẳn lúc này cô nàng đang nhớ nhà .

 Những ngày tháng từ  bốn năm trước,tức là khi  Giang   quay ra Hà Nội, còn tôi  về phố học hành,  công việc của giáo viên  chúng tôi không hề dễ dàng,   tôi ngạc nhiên khi một  cô gái có bố chức vụ cao, tận Hà Nội,lại  đầy dũng khí đến tận vùng  bán sơn địa cực kỳ  khó khăn  ở nơi mà   một nhạc sĩ đã viết nên lời ca “miền Đông gian lao mà anh dũng “ để miệt mài  lên  lớp,  sống   và  thấy hạnh phúc . Phương châm của cô bạn tôi là : hãy cứ  ngỡ ngàng như đứa trẻ,thì   tất cả sẽ  dễ chịu .  Tôi đã  đem mấy   con chữ  chỉ là những âm tiết rời rạc,mà ghép với nhau, lại thấy rõ ràng biết bao hình ảnh hiện lên.Một em bé  nhoẻn  cười    khi  nhận ra quả bóng nhựa đủ màu sắc  bay lơ lửng trên đỉnh màn, khi bé khóc vòi mẹ,  hay khi được ngậm một viên kẹo nho nhỏ chua chua ngòn ngọt,  bỗng thích thú. Hồi đấy, kẻ từ nơi  thủ đô  cổ kính xa xôi,tôi từ miền giá lạnh đồi núi chập chùng, về một làng quê nóng khô cằn,mưa thì trắng trời ,  đêm tối  mịt mùng, nhìn mọi thứ với ánh mắt   vừa khám phá, vừa thú vị, thì thấy rằng phía trước vẫn đầy ánh sáng và gió mát.

  Tôi quay về  Dalat,   chờ đợi kết quả thi đại học với tâm trạng vô cùng lo lắng và buồn rầu,bởi biết năm nay xuống trường cũ sẽ không có người bạn năm nào tạt qua mỗi trưa thứ bảy, ở lại đến tinh mơ thứ hai mới  quay lại trường huyện. Bao giờ Giang thập thò ở khu nhà tập thể,  cũng  là lúc các bạn đồng nghiệp của tôi vừa xong tiết cuối,hối hả thu dọn đồ đạc để kịp đón chuyến xe cuối về phố cách  nơi này hằng trăm cây số,     cũng dành dăm phút chào hỏi rồi réo tôi : Chị ơi, có cô bạn Hà Nội ghé nè . Do công việc  hồi ấy,nào là đứng lớp,rồi chủ nhiệm,rồi phụ trách  Đội, cả công tác Đoàn,lắm mối nên lắm  người tìm đến, chỉ có Giang là họ dùng  biệt danh này , cô bạn Hà Nội.

 Lại lo lắng vì  đợt thi đại học  làm bài không như mong mỏi . Tôi cứ  nhớ Giang ,chờ đợi và trách móc .

 Những ngày học hành căng thẳng ,phong   thư  gửi có con dấu Hà Nội đến trường, đến nhà trọ  khiến tôi thấy  yêu đời,lạc quan. Tôi đi học mà    cơ thể luôn dở chứng , đau ốm triền miên, nỗi   buồn ấy tôi chỉ biết kể với Giang, vì kể ra mới nhẹ lòng . Giang   bảo về quê ,công việc bộn  bề hơn xưa, nhưng vẫn cố gắng nhiều đêm thức khuya để đọc tôi, nghiền ngẫm để thấu cảm và " ra đòn đau quắn đít cho tôi tỉnh người " ( ?)  Hoa Tre có lúc đọc,bật cười :  Đúng là chị Giang,Giang Hà Nội .

 Rồi tôi hồi hương,  trở lại  nghiệp bảng đen,phấn trắng. Một hôm tôi gặp lại Giang,khi cô nàng  đã lên  xứ  cỏ hoa này  để dựng nhà,  và quyết tâm ổn định lâu dài  . Giang    mở rộng hai tay, như vồ lấy tôi, và  cất  giọng “ Giang đu đủ “ để tôi khỏi  ngẩn ngơ:

- Đây, cả Hà Nội đã đến Dalat rồi nhé.

 Trong cuộc đời,tôi có cha mẹ là  những con người tuyệt vời .Họ cho tôi sự sống ,ưu tiên cho tôi  việc học hành, trưởng thành. Tôi có hai  người cha tinh thần, một vị linh mục đạo mạo,    tha thiết với  quê hương, dân  tộc, một  thanh niên can trường, nhiệt huyết. Và tôi có một người bạn, cho tôi “cả Hà Nội đã đến Dalat “.  Đó là  sự hồn nhiên,thanh thản trước dông bão  .

                  Nguyễn Xuân . 




No comments:

Post a Comment