PHẢI, GIÀ RỒI !

 Hoa Tre  có vẻ lo lắng khi hay tin Bà Giang sẽ đón Bà Bé sang “phụ việc” ít lâu. Lý do là đây:

- Chị ấy quen không  khí yên tĩnh, qua bên đó  khách khứa ..

 Bà Giang cắt ngang:

- Này,quán cà phê nhà tớ khác với quán bún cá của    cậu dưới An Giang, cũng không phải là vũ trường nhé. Khách   đa  số là  người  cao tuổi,họ đến  để gặp bạn,tâm tình. Cậu cứ  ghé một bữa mà coi.Nhiều khi  khách ngồi đầy,mà ở  trong phòng bên cứ ngỡ  quán vắng tanh.

 Rồi quay sang Bà Bé:

- Nhỏ này  về phố lớn mà vẫn mang phong cách   cũ (  hẳn không dám nói  phố ..nhỏ) Tức là không quen dùng ống hút, hộp xốp dựng  xôi bánh,không hề ăn quán, thì nào biết  không khí  quán cà phê ngày nay nó như thế nào .

 Rồi tớ  nhớ  hồi đi thăm  nhỏ này  dưới Bạc Liêu,bà Bé tả : vườn giờ  có khoảng ngay sân là nhà trọ, trông qua  sân nhà chị Bé. Tre lại lo,  chị vui mà chắc là..hơi  ồn ào .Ối, khách trọ  bây giờ không phải như  sinh viên ở khu ký túc xá  hồi trước của  các  bạn nhé.Tớ đã ghé khu  cư xá 135 Trần Hưng Đạo hồi Tre dẫn vào thăm bạn năm  82-83. Ba dãy,khu Sư phạm,khu Dược,khu Kinh tế, ban ngày cửa nẻo im lìm,nhưng tối về là  một khu phố … họp chợ. Đứa thì tắm giặt,đứa  nấu nướng, đứa  đàn hát,đứa dẫn bạn về,ôi thôi,vui như ngày hội. Còn bây giờ,mỗi hai đứa, có khi mỗi đứa một phòng,cửa đóng kín, học hành,  ăn ngủ hay giải trí, hay.. thì  có im lìm tận hưởng trong bốn bức vách.Cửa kính chúng nó còn   dán báo kín bưng để bên ngoài  không thể  nhòm ngó nữa là . Cậu cứ lên chỗ nhà bà này là hiểu ..

 Thấy bà chị găng lên,cô em     cười làm lành :

- Thì em thấy..thôi chị Bé cứ qua bên ấy cho vui.

 Bà  Bé thấy bỗng dưng vì mình mà gây bất hoà giữa ba người,bèn  bảo   cô em  út :

- Ở  lâu hay không tuỳ tớ.Tớ  dù thế nào vẫn  tự  quyết được.

 Ngôi nhà  nhỏ xinh xắn,có lẽ khi   cất  bà chủ chỉ  nhằm mục đích  “ sống một mình “ nên   có căn gác đặt bàn thờ gia tiên và  chỗ ngủ của mình, còn  nhà dưới mỗi  bếp và phía trước là phòng khác.  Phòng này  lại ngăn hai,làm chốn riêng tư cho ông bố dượng.Ông đã mất,  Bà Bé  sẽ   nghỉ ngơi ở đây. Phòng khá sáng sủa,vì  có cả khung kính lớn của phòng khách nhường cho ,lối ra vào đi thẳng xuống bếp. Ông Bọ sáng sáng  rời giường là bước ngay đến   chỗ đặt  lò ga,bật lửa đun nước sôi, rồi ông ra  quán sắp xếp  ly tách, và  đón những   khách hàng đầu tiên. Hẳn công việc của bà Bé bây giờ cũng vậy.

 Nhưng đêm đầu,bà này không hề chợp mắt.Ở nhà thì quen đánh giấc từ đầu canh  ..một ( khoảng từ  bảy đến chín  giờ tối ), qua đây thì mười giờ khách mới  kéo về hết, chủ đi ngủ  phải  nửa giờ  sau đó. Vừa đặt lưng nằm ấm chỗ,ở nhà có  đun  một cái   bọc cao su nước  nóng, qua đây sợ phiền nên miễn,vì vậy mà khi  trùm chăn lên người nghe như bị dội nước lạnh. Ngày nhỏ cứ rủ Hoa Tre  xuống  học,để khi  mình phải thức  khuya, đến   khi   buồn  ngủ ngáp chảy nước mắt  nước mũi,  chui vào chăn,thân nhiệt của đứa   bé đi ngủ trước toả  ra  rất ấm,không thua gì  lò than hồng . Cứ đặt  người xuống là lịm đi . Nhưng  bây giờ ..  mới  thiu thiu  thì  nghe râm ran ngứa, từ lưng, qua mặt,xuống chân. Thoạt đầu ngỡ  chăn mền mới  phơi phóng ,loại chăn len lông dày đâm vào  người nên   ran rát, nhưng sau đó thì ..càng gãi càng ngứa.  Nhớ  cảm giác đầu tiên bị rệp cắn cũng thế,bà già rùng mình sợ hãi.Hồi đó có lần đi  trồng sắn với bọn học trò, gặp mưa bị sốt cao,qua trạm  xá xã người ta lắc đầu,thế là xe lôi kéo lên bệnh viện Huyện. Những năm  1977-78,  nơi đây trước đó   vốn là  khu  gia binh  của vợ  con  binh lính sư đoàn mười  tám bộ binh,  những căn phòng   ngang  độ  bốn mét, dài hai chục chạy  sâu ra sau,có  một toa lét bẩn không thể tưởng  tượng, bốc mùi nồng nặc,  và    hai chục  chiếc  giường cá nhân đặt song  song, hai cửa sổ  trước sau,hai cửa  lớn . Phòng cán bộ nên nam  nữ trẻ  già cứ ai  đến trước thì  nằm giường gần cửa trước,xa khu  vệ sinh, còn ai đến sau thì… Một ngọn đèn điện leo lét không đủ soi sáng cho cả gian  phòng dài và hẹp. Bà này  được đưa đến nằm  khoảng giữa,    về  đêm đã  dứt sốt  nhưng người lả  ra,miệng  đắng chát, thở bằng miệng vì  mùi  “nhà sau” càng về khuya càng mạnh. Nhưng  khốn khổ nhất là  ngứa. Ngứa như hôm nay vậy,có lẽ hơn. Hồi đó  đi viện thiếu chăn,mỗi chiếc  mền dù mang từ Dalat  xuống,mà  kẻ sốt rét ớn lạnh thì đắp cả núi chăn dù mỏng tanh ấy  chả thấm vào đâu,cho nên  khi  đưa đi,các chị em chung khu tập thể còn gói cho  cô giáo trẻ kia một cuộn vải, đó là    xấp vải  “ chế độ “     cấp theo tem phiếu để may  quần tây, nhưng màu xanh lá  bộ độ nên đang có dự tính lên huyện  nhuộm đen cho “ dễ mặc”-nhờ  xấp ấy mà trải ra chiếu,  qua được cơn ngứa. Nhưng cứ chập chờn . Sáng  hôm sau có  bạn dưới  trường lên,họ cũng phải đón một  chuyến xe lôi hiếm hoi, năm cây số,   nhờ vả đồng  nghiệp “ coi lớp “ thay, để mang cháo  cho  bệnh nhân. Hai  người tháo hết nan giường, đem ra  hiên,  ngay chỗ giếng nước,  rồi  cô bạn  xắn quần xắn áo , chạy đi mượn nào  bàn chải,xà phòng, giẻ lau,  dội nước ầm ầm,đuổi rệp đi. Ban đầu,các chú  bộ đội chung phòng, những  người đi chống phun rô bị thương về điều trị trước  đó có  chút kinh  nghiệm, bảo hãy “ dộng mạnh” chiếc nan  giường,tức là hai người cầm  bốn đầu nan, nện xuống sàn,như kiểu tù nhân “  dỗ gông” để rệp bò ra,rồi phơi nắng, vì bọn này  nghe nóng người sẽ bò ra  ngoài, bước thứ ba mới  lau rửa . Xế trưa,khi người  bạn phải về lại trường thì  cô  giáo trẻ đòi ..về theo. Sợ rệp đến vã mồ hôi. Nhưng bác sĩ nào cho, đành chịu trận  mấy đêm,có hôm nằm khóc rưng rức,  sáng  ra   người nhìn cảm thông,  mấy bác già thì đùa:

- Trạm xá này nằm dưới hòn Ba chồng,nước lắp xắp ( từ ngõ đi vào đây phải rón rén bước trên những tảng đá,nếu không chân cẳng  không khác   lội ruộng sình về ) mà đêm qua  sắp ..lụt to .

  Cô giáo cười thèn thẹn. Bị ngứa và mệt thì khóc cho đỡ,chứ biết  làm sao.

 Bây giờ cũng ngứa như vậy, cơn ngứa kinh hoàng của   gần năm mươi năm trước.

 Nhưng bây  giờ  mình có quyền tự quyết mà. Vả lại  nước mắt  đã chảy nhiều rồi, có khóc thì về nhà mình trùm chăn mà rên rỉ,  bà này nói ngay lý do với hai  vợ chồng chủ nhà . Bà chủ à lên một tiếng rồi vỗ vỗ trán :

- Phải rồi.Vì  không ai ở,nên đem đồ đoàn hàng hoá bỏ   vô đó, rồi rận rệp nó đánh hơi..

 Vừa khi  ấy điện thoại reo  chuông từng hồi. Chỉ các shipper  gọi giao hàng,nhưng lâu nay chưa mua thêm món gì. À, một cô trên quầy Tín dụng . Bà có tiền lãi ạ. Bà nhớ cầm sổ lên nhé, chiều là hết hạn.  Sổ thì tên mình mà không phải của mình .  Nhận về  rồi đi tìm  người chủ mới để  bàn giao. Bỗng dưng mà  thấy rã rời, nhưng lý do quay về mới thật rõ ràng . Bà Giang   không thể chở  hộ vì bà này  còn bận ra cửa hàng, công việc mưu sinh của  người ta, ai cũng bận.Ban  sáng  ngồi coi ké tivi mà thấy xót xa cho cảnh lụt lội ở ngoài trung. Khu bệnh viện này mình đã điều trị   cả năm trời,con đường ngày ngày đi về hai bữa, khu chợ này có những sạp rau cá rất rẻ,bánh mì  bún phở ở đây dưới mười ngàn vẫn có thể mua được,chứ về xứ du lịch đắt đỏ này,bao nhiêu người kêu ca, vùng đất  khó sống…Mình vẫn có ý định  sau khi  khoẻ thì tìm một  nhà bảo trợ xã hội nào đó ở đây  để  nương thân, vì hồi  đó cái sổ nhà  đã do hai chị đứng tên rồi,mà họ chả biết mình là ai.. Cầu trời làm sao dông  bão qua đi, trời lại sáng,  người dân xứ sở  của cây xanh bóng mát, của thi ca  ,hát xướng, của cổ kính  huy hoàng , của trầm mặc suy tưởng  rồi sẽ  trở về với cuộc sống ban đầu . Mới định ra tái khám  thì .. làm sao đây..!

 Bà Bé về lại nhà, lần tìm mở internet  để tính  email cho bác sĩ, xem chuyện tái khám thế nào,nhưng đường   truyền rõ ràng bị cắt.Ôi sao vậy ,tiền đóng đến cuối  năm mà !Giờ  một là đi nhận lãi, rồi về  thông báo,hai là .. Cứ báo trước, rồi  mình  xong việc một thì việc hai  người ta mới kịp thu xếp để đến. Nhưng VNPT thật khẩn trương.Một nhân viên gầy gầy,tuổi ngoài tứ tuần,  nét mặt cởi mở,liến thoắng  và bật cười khi bà giáo già ra vẻ ..ta đây:

-Ối , làm sao mà bà tự nối được. Bà ơi, dây này chúng nó khác với dây điện thông thường . Này, phải có cái máy. Bà phải đăng ký,mua  nó với giá .. năm trăm triệu..

- Chú cứ  tha đi  gió bụi như vậy có  sợ mất không ?

 Từ hồi nào tới giờ  bà giáo mới thấy mình hài hước .

- Có giấy bảo hộ nó,ai sờ vào rồi cũng phải đi tìm chủ nó.

 Khi chú nhân viên tìm  ra mối bị  đứt,thì  người đàn ông miệng nói tay làm kêu lên :

- Ối giời ơi,  sao đang không lại “thịt “ của  người ta như thế này !

Bà chủ nhà bật cười .  Một khách trọ, công việc là gác giang cho  khu khách sạn lớn ngoài phố trọn đêm, nên ngày anh ta rỗi lắm,  nêu lý do:

- Hôm trước có mấy anh đến nối mạng mới cho  khách, rồi  dọn bớt mớ dây cũ.

 Nhà trọ trước mặt nhà Bà Bé có nhiều đường dây nối mạng của khách đã dọn đi, nó rối bung như mạng nhện,  đi qua mái nhà, qua  giàn  đậu  nhà bà  giáo già,  khi mưa gió thì sà xuống đất,trông vô cùng bừa bộn. Bà giáo lưu lại  số máy và tên  của  chú nhân viên nhiệt tình .Họ cũng  kịp có một chút thông tin, bà này     trụ trì nhà ,  đang chữa  bệnh, ông chú thì  thua bà gần  hai  giáp, vợ làm bên bưu điện, con  gái lớn đã  hai nhăm, tốt  nghiệp đại học, ra đi làm  ổn định, con trai thì vừa vào,nên bây giờ  họ là vợ chồng son. Chú có bà mẹ già nay đã  ngoài chín mươi, còn minh mẫn lắm, đang sống với ông anh cả đã  bảy mươi hơn.Ối so với  mẹ con thì bà còn trẻ chán . Nói chuyện cũng “  đắc nhân tâm “ đấy chứ .  Ông chú nhăm nhe một thứ cây gì đó trong  khoảng sân hẹp của bà ,chỉ là nào hẹ,nào sả, nào bù ngót,nào ngải cứu,ông bảo:

- Con sẽ ghé một chỗ xin cái cây họ hứa cho,chứ vườn bà toàn những cây con không thích. Cây cảnh về chăm chút, ngắm nghía mới thú .

 Bà chủ có vẻ phật lòng :

-Tui có mấy cây doi vừa đâm đọt, trồng từ hồi  nào, à sau dịch, để mong cho khoẻ,nay nó  ra đọt thấy vui ,mua mỗi cây giống  hết cả trăm  ấy chứ .

- Vâng, đất này trồng doi được,người ở đây gọi là mận đó. Bà chịu khó chăm là nó tốt thôi.

 Cây ra đọt khi nào, bà giáo già không để ý, vì  cứ triền miên đi viện. Hai bà Giang Thanh  ghé chơi mới   khen ầm lên đấy chứ . Hy   vọng qua mùa nắng, bà sẽ dọn cỏ và  bón phân tro cho nó. Cây khoẻ thì  người cũng vui.

 Chú nhân viên  đường dây internet  cho bà già quá giang lên văn phòng quĩ Tín dụng, vì chú có một khách hàng gần  đó. Ban sáng  mình quyết  định nối mạng trước thế mà hay, bây giờ đỡ phải cuốc bộ,dù chỉ vài trăm mét. Cả đêm  chống rệp nên giờ  người cứ lả ra  như bị đói,  nhưng đó là do thiếu ngủ.Thôi mai  sẽ bù,rồi mọi thứ  sắp xếp lại.

 Ba mươi triệu, gửi mười hai tháng, được lãi là  một triệu năm trăm sáu mươi bốn nghìn . Sổ thì mình  giữ mà không nhớ,chứ  hôm nào  có  người đã nhắc trước,  dặn cứ gửi tiếp  một năm. Lãi chỉ  4.7, nhưng  là “ khách quen “ do đứa cháu làm ở đây đăng ký cho, được tăng thêm O.3 .  Vị kia  rất thông thạo,bởi dần dà tất cả  sẽ thuộc về quyền “coi ngó” của bà . Bây  giờ sẽ  nhắn tin cho bác  già hôm nào gặp ở cửa hàng  điện máy  ngoài phố,hay là  tìm cách đưa sang ? Nếu đưa thì chỉ có cách nhờ  các bà Giang Thanh, nhà bà thứ hai ở gần đó .

 Bà giáo thất thểu  đi  về nhà , muốn mua một túm trái cây  nhai cho đỡ  đắng miệng,  vì đêm qua  vừa mất  ngủ lại ho rất  nhiều, ho đàm nữa . Mua táo Phan Rang cho rẻ.  Đứng cạnh là  một ông già  đang thu tiền hàng, cái áo khoác bảo hộ cho biết ông này   hẳn là  shipper cho một  quầy  tạp hoá nào đó trong xóm,nom quen quen…

- À, chuối này chín cây đây,  nom cuống tươi này. Có bữa mua phải  nải họ dấm bằng thứ gì, về lại bỏ ..

 - Chú ơi, giờ mà  nhúng  vô thuốc diệt cỏ cho mau chín, không ai dám làm đâu, công an họ phạt khiếp lắm. Có thể là  dấm  các -bua,nhưng chuối  chặt non nên nó không  ngọt.

 Bà giáo lui cui chọn táo  ,còn ông shipper già  dường như đứng lại chờ ai.Bà này  cầm một bịch nhét vào túi thì có tiếng  nói :

- Còn đi đâu nữa không, có rảnh ghé coi quán cho tui một hồi đi.!

 Trời,ông bạn  học của   sáu chục năm trước. Ông này có một  quầy tạp hoá, bán một mình vì goá bụa, mà hai cô con gái đều ở xa  tít mù khơi, tận Bỉ . Ông có “ đâm qua “ rồi “ bò về” (ngôn ngữ của ông)  vì  buồn quá .Chúng nó đi làm đi học, mình thì không biết tiếng  người ta. Thì ông ra các  tiệm bán đồ ăn, người  Việt   nhiều lắm . Nhưng chả  nhẽ  suốt ngày ở đó à .. Ở đây có cái quầy  bán bánh  kẹo   gạo mắm qua ngày, khách không thiếu nên  chả biết  buồn là gì .

- Chớ mọi khi ông thuê  cái đứa nào đó  mà  ..?

- Ơ thuê nó chở  hàng đi giao, chứ đứng coi vẫn là mình.Còn mấy món ở nhà, mà phải đóng cửa tự giao, thằng  kia  nghe ngoài quê  lụt nên về hai bữa rồi.

- Nhà chú ấy ở đâu?

- Ngoài phá Tam Giang. Cũng vì lụt lội mà vô đây, nhưng bà con còn ngoài  đó nhiều lắm .

 Lại là chuyện lụt lũ,nước nôi. Chú kia về thăm nhà, ông này như thiếu đi  đôi chân, cánh tay  trợ lực,  dù kẻ giúp cũng làm theo giờ, anh ta  chỉ tranh thủ  buổi trưa,ngoài giờ ra  vườn, thì chạy đi giao hàng kiếm thêm tiền “ uống cà phê”, không phải ngửa tay xin vợ .

 Bà già bị “ chít ót” tức là  vô phương chối từ, cầm túm táo nhét vào chiếc ba lô đeo vai, rồi lẳng lặng  trèo lên yên sau. Đôi bận vẫn bị “ bắt cóc “ như thế, vì  chỗ bạn bè hàng xóm . Lão này hồi học ở trường làng là trưởng lớp, vì anh chàng học giỏi ,nhanh nhẹn,  lắm mưu lắm kế. Bà lão ngày ấy lại khốn  khổ vì gã  ta  không hiểu sao cứ  nhè con bé kia mà trêu. À, vì nó làm tàng. Nó có bà chị giỏi may vá ,nên đi học có những bộ đồ cô tông bông hoa  bướm lá thẳng tinh,  xách toòng teng bình mực đầy, chứ bọn nó phải dành nhau  hũ mực nhà trường pha cho,  nhét  sẵn ở đầu bàn có  hộc dài , cho nên hồi ấy bàn nào trước mặt lũ học trò cũng có   đục  bốn năm  lỗ tròn, bên trong là một  hũ  sứ  như chiếc ly nhỏ, có nắp, có lỗ  vừa đun vào một cây ngòi viết,gọi là “ cô đê” .Nó lại có tiền mua nào  hạt dưa, bánh tráng, cà rem, chứ ông này nhà nhiều  em, dù nhà đã có nhiều anh chị,   bây giờ thống kê lại thấy  sợ,nào là Hoe, Hồng, Thái, Lan,Lâm,  Đồng , Mai,  Xuân, Tân, Thu, Minh..Hai đứa sau  chưa kịp làm khai sinh, gọi là Bé, Tí…,  đi học về   là nách em  cho mẹ rảnh tay, cầm theo cái quần  thủng đít  liền áo , quần ống  rộng, , còn áo là  một chiếc  tạp dề có  cài khuy sau lưng, để  giữ ấm ngực và  nếu đứa bé tè dầm thì quần không bị ướt,   lưng quần ông anh  lận   một  cọng của chiếc  kẹp ba lá ăn cắp của chị  gái,(thứ kẹp có ba phần,hai phần chính  hình chữ  V  để  giữ tóc trước và sau, còn chiếc  lưỡi ở   giữa,   cỡ như  ngón tay út, dẹp, giữ tóc không bị bung tuột )có khi  kẹp hư thì chị vất, bèn trưng dụng để như một lưỡi dao an toàn, đi qua vườn nhà ai có  cà rốt thì rình moi, rồi dùng  chiếc lưỡi dao ấy nạo đất, lau sạch, cho em gặm, để anh chơi  ù, chơi đá cầu với bạn,hoặc cũng lưỡi ấy  để  gọt vỏ trái đào xanh còn lông, gọt vỏ trái mận chua vỏ cứng, hay moi  bớt hạt ổi xanh, có khi còn tẻ được vỏ  mía nữa . Bà già kia  có tiền mua truyện tranh, mua sách cổ tích, dù giá chỉ một đồng. Mà chỉ cho  tụi con gái mượn coi  thôi. Ghét nhất là khi  các anh chị sinh viên trường đại học đến bán báo Trẻ Việt, thì thầy giáo giao cho bà này thu tiền . Ông  chủ cửa hàng cứ mua  coi đã đời, mới trả tiền, mà trả hôm nay, mai lại đòi,nếu không đưa thì cùng cả  nhóm xúm lại  giật  bình mực của  bà  này cho vây ra     quần ( chứ áo len  cô nàng này diện dày lắm, màu sậm nên có dính thì cũng không  ăn thua,áo này che kín áo vải bên trong )có khi còn xé mũ. Bà kia kinh hoàng,phải kêu cứu ông bố. Nhưng ông bố lại cho chúng nó tiền !

 Bà già dạo này mắt mũi kém, hàng thì mỗi ngày mẫu mã một mới, biết giá cả làm sao. Ông chủ quày quả  tới lui chất nào gạo ,nào  dầu ăn, nào bún, nào sữa  nguyên thùng lên xe, miệng  gào vì biết bà kia chớm  điếc. Mấy chị em  nhà bà này, trừ bà chị cả ở Cầu  Đất hiền lành,nói năng nhỏ nhẹ, ngoài  ra   dường như ai cũng có  vô -luym rất to. Lý do là  có bà thì từng sống với  ông bố bị tâm thần nặng,  và thế là lảng tai,nói việc bình thường vẫn phải quát. Bà kia thì ông chồng  điếc thật sự,một bên tai, cộng với hai bên bà là hai đứa con bị chứng  ..hơi khác người, cứ thường xuyên phải   to giọng, có nhiều khi gào thét,nên  nói nhỏ cứ lo đối phương nghe không lọt:

- Tui  có ghi từng món lên tờ giấy đó. Bà cứ coi đó..

- Nhưng mắt mũi tui độ này cũng kèm nhèm..

  Ông kia  đứng ngẩn  người giây lát rồi bảo :

- Bà nhớ bán cho ai, cái  gì,thì ghi  vô sổ,rồi họ đưa bao nhiêu,ghi cho tôi. Bà ghi là họ không dám  ăn bớt,  có  bớt thì tôi về tôi đi đòi.

 Quán của ông trưởng lớp trông em giỏi ngày nào   luôn có giá mềm hơn mọi quán, bây giờ ấp nghèo ngày xưa lột xác dần, chợ đã về đầu ngõ ,mua hàng mà ỏng ẹo thì chủ lại tìm cách đưa đến tận nhà mới  thu tiền mà  không hề tính thêm chi phí, rồi tết thì tặng thêm món nọ, món kia ..

 Ông chủ  tiệm đi về chuyến đầu,thảy ra một túi vừa rau củ,  vừa có  mấy món như thể để nấu canh chua,lại nói như giao việc rồi lại  hối hả chất hàng lên xe,  cuống quýt đạp đi :

- Bà  tranh thủ bắc cho tui hột cơm, nấu miếng canh chua. Biết bà yếu thận nên tôi  mua thơm ,không lấy cà chua.. Trong tủ lạnh hình như có mấy trái đậu bắp ..

- Nè thôi nghe cha, tui còn về,bộ coi quán rồi  làm đầu bếp  cho cha luôn hả tía ?

- Thì bà thêm vô nhúm gạo,nấu   ăn cho vui.Giờ về,bà cũng đi chợ, rồi  nấu, ăn một mình có vui bằng hai không ?

- Ối,tui ăn một mình một cõi quen rồi.

Ông chủ như không buồn nghe, lại phóng xe đi, lại về  và  chở thêm chuyến  nữa .

- Mai bà qua  giúp tui bữa nữa nghe,tui đi xuống… Đơn Dương ăn cưới , sáng đi sớm,chiều mới về, vì tui  làm chủ hôn !

 Bà  kia chống nạnh gào lên :

-Tôi rinh cả quán nhà ông tui bán, rồi tui…  đi xứ  khác ở !

- Có giỏi thì bà cứ rinh !

 Bà già  chạy ra chạy vô, vì cứ chốc chốc lại có  người đến  hỏi mua món này,món kia.

- Chú Đồng đâu mà  bà ..ở đây ?

- Tao coi  giùm để ông nớ đi giao hàng .

 Ánh mắt  người phụ nữ kia hơi là lạ. Bà này vốn nhạy cảm :

- Chỗ hàng xóm láng giềng, ông nớ nhờ, tao thì rảnh, mày đừng có mà ..Nè, tao bán không biết giá mới, ghi vô đây, mày trả thiếu mai mốt ông Đồng bắt tao đi đòi đó .

 Bà phải lên mặt  để con nớ không nói bóng nói gió thêm. Mồm miệng đàn bà mà !

- Thiếu sao được,  quán bà Sáu cũng bán giá này mà .

 Lại  vài  người khác :

- Ủa, bác Đồng đi  đâu bà ? À,  đi giao hàng, con thấy  đạp xe qua  lối nhà con..

- Thì tao coi  giùm thôi.Mai …

 Bà bỏ lửng. Mắc chi  mà phải kể lể, để họ  lời ra lời vào. Hàng xóm giúp nhau  là việc bình thường . Bữa trước  bà này đi bệnh viện, gặp ông  chủ  tiệm ở đó. Ông  sáng trờ mới phóng xe lên, xếp hàng là lấy số,còn  bà thì lỡ  “ see  you   again “với một bà vừa  quen vài bận ở tiệm thuốc tây, nhà đâu trên đồi, lóc cóc  cuốc bộ  từ  lúc gà vừa gáy sáng cho đỡ mấy chục tiền xe thồ. Ông kêu lên như kẻ có lỗi:

- Tui biết vậy tui ghé cho bà đi nhờ .

 Rồi ông  móc túi kéo chiếc điện thoại ra

- Đọc số của bà  đi, đợt sau tái khám tui    kêu đó nhe !

 Đó, ổng cũng tốt như vậy, chỗ làng xóm bạn bè với nhau,có gì mà ngại, già rồi !

 Phải già rồi,cho nhau niềm vui,  can cớ gì tra tấn,hành hạ nhau để kẻ kia đang bệnh hoạn,mà mình thấy vui, mới vui .?

                                      BÀ BÉ  

                                   ( hàng  xóm gõ hộ 

CHỈ CẦN THÊM VÀI LỜI ( tiếp theo )

 Người  em dâu của ông Bọ tôi không ngạc nhiên trước tình bạn “thâm căn cố đế “ của  tôi và cái bà lão  đau ốm triền miên kia.Thím lý giải:

- Là taị vì hai chị không  tẻ   ra  hướng khác,tức  là có  chồng con,cháu chắt vây  quanh,nên có đi đâu  rồi cũng là  gặp lại nhau.Chứ  như bọn tôi,thời con gái cũng lắm bạn bè,chiến tranh  đi thanh niên xung phong, vào  tận trong  Trường  Sơn , bạn càng nhiều. Nhưng từ khi tôi  phục viên,theo chồng  vào đây,  nào là  sinh con, rồi kiếm gạo  nuôi con, rồi  làm nhà,rồi  dựng vợ gả chồng cho con, quay  cuồng ngày đêm,   còn  sức  lực đâu   tìm lại bạn bè cũ.

 Bà Thanh đồng ý.Bà này từ dạo bé tí đã  tập sống tập thể : người thân đều ở Saigon, nhưng từ tuổi lên    sáu    đã   được  gia đình cho  theo học  nội trú  trong một trường  các sơ mãi vùng cao  nguyên giá lạnh này,dùng tiếng Pháp trong tất cả mọi môn  học.   Vân Thanh tâm tình :

- Tớ là đứa  hướng ngoại  nên bạn nhiều lắm, dù ở tập thể có đứa cũng lặng lẽ,im lìm.

 Nhưng rồi có một biến cố,tớ mất hết bạn.

 Bà này kể,năm  học lên lớp Mười ,  có  một lần  người mẹ,  trong một chuyến theo chồng,là bố  dượng của  Thanh,  đi  du ngoạn, có mua về làm quà cho cô con gái   một món đồ chơi  độc đáo . Một chiếc ống nhòm,kiểu như “ kính vạn hoa”,nhưng cứ  mỗi cú bấm lại  hiện lên một gian phòng lộng lẫy,  to lớn của Toà Bạch Ốc,dinh thự của các tổng thống Mỹ. Hẳn nhiên đây là một thứ đồ chơi   độc  đáo.  Đám  bạn đều được mượn  xem  ,vì “ ống  nhòm” này không thể dùng cho một lúc hai  người. Nhưng đến một hôm, chiếc ống kính   Toà Bạch Ốc biến mất. Cô này đi báo với  bà xơ  phụ trách. Cuối cùng, khi lật tấm  drap  trải  giường   một cô bạn khá thân thiết của Thanh,họ  thấy  chiếc ống nằm  sâu trong lòng  tấm  nệm  giường. Nệm ngày bằng cao  su đúc   được  cô bé dùng dao  cắt  một  lỗ to,đủ để dấu  món đồ chơi.

 Người bạn  bị đuổi học,cả hệ thống trường Pháp khắp miền Nam không nơi nào đón nhận,buộc lòng cô này phải  về với gia đình và  học một  trường  tư thục dùng tiếng Việt là chính, sinh ngữ   chỉ  có giá trị như mọi môn học văn hoá khác .  như bao học sinh miền Nam ngày ấy.

  Sau  ngày hai miền thống nhất,cô bạn kia  ra nước ngoài.Một lần cùng mẹ  đi qua Mỹ, Thanh tình cờ gặp lại  cô bạn năm xưa.Họ cũng vồn vã,nhưng chỉ trong vài  thời khắc đó thôi. Cả hai cho nhau số điện thoại, rối rít hẹn hò lung tung, nhưng có lẽ không ai bảo ai,  họ đã xoá đi  những con số ban đầu khó nhớ ấy. Rồi bao nhiêu năm, “ người bạn “ mà  Thanh gắn bó đến bây giờ vẫn là Mẹ.

 Tôi vờ thở dài:

- Ôi tớ chỉ là thứ  “  điền vào chỗ trống ”thôi.Bởi  mãi đến khi  gặp tớ,trong tim bà  già kia vẫn dành cho cô bạn  vong niên đang ở mãi bên trời tây,trong một  đan viện dòng kín .

 Bà già kia cười :

- Trời, này sờ gáy chưa mà  nói thế, cậu cứ kè kè bên tớ,tớ đâu  còn   tâm tưởng  vẩn vơ nữa .

  Bà này thú nhận,  Vĩnh Tiến theo gia đình rời Dalat trước  ngày  3 tháng tư  bảy lăm,    các cô gái này đang học năm cuối ở trường nữ trung học trong thành phố. Buổi chiều trước khi   đi, cô bạn đi tìm nàng này và hứa :

- Sẽ trở lại một khi đất nước thống nhất.

 Rồi cô thì thào  rất chắc chắn:

- Bố mẹ tớ, các anh chị tớ đều bảo vậy mà .

 Họ là  một gia đình mà mọi thành viên,dù là  những công chức mẫn cán cho chính phủ Miền Nam,nhưng  hoạt động rất tích cực trong một tổ chức  “nằm vùng”của cách mạng. Khi anh Chuột Đen ( tức Võ Hoa ,một chiến sĩ tình báo cộng sản ) bị bắt,ai nấy lo sợ  phong trào sẽ bị lộ. Và rồi,đến khi hai bên hoà hợp,họ lại  buộc lòng ra đi.Họ chọn Pháp,dù họ có tiêu chuẩn  ở  Mỹ. Ông linh mục Minh Tiến,bố đỡ đầu của chú  Chuột Đen và cả bà già đau ốm kia  kể:

- Trước ngày  28.4.1975,đã có tàu đưa mọi  người từ Vũng Tàu đi ra đảo Guam  rồi. Mọi người, trừ ông linh mục tuyên uý nán lại,  đến Mỹ và sau đó qua Pháp.Họ có nhiều mối liên hệ với các tổ chức của cách mạng ở đây. Thanh  niên miền Nam có một dạo không được chính quyền Miền Nam cho sang Pháp du học hẳn cũng vì  lý do này .

 Nhưng rồi mấy chục năm  sau,hai con  người này,  hầu như không có tin nhau.  Bà kia tu dòng kín, còn  bà này thì.. cũng bộn bề bao nhiêu chuyện trên đời.

 Có một dạo, tôi cũng tha thiết với  nghề mà mọi người  bĩu môi,bán cháo phổi, cũng chỉ vì muốn  bon chen một chút với bà bạn  yêu nghề.  Gọi là bon chen, chứ  buổi bố đẻ  dẫn vào thành phố Hồ Chí Minh “học làm cô giáo” thì tôi chỉ mơ màng quay về Hà Nội,làm một cô mậu dịch viên kìa.  Nhưng vì  nể bố,thương ông lo lắng từng li từng tí cho mình, nên tấm buộc lòng nghe theo.Rồi cứ thấy ông khen bà kia,động viên,chia sẻ nhiều điều,tôi cũng lấy làm  ghen tỵ chứ .

 Tôi từng ghi trong một trang nhật ký cũ,mà tôi đã bỏ đi   ở đâu không nhớ, rằng : tôi từ giã quê hương vì đám học trò cứ quay tôi như dế, nhưng vào đây  tôi bỏ nghề chỉ vì một con  người . Hai bà bạn  từng  nghe tôi tâm sự liền thầm nghĩ,chắc là ông linh mục già làm linh hướng trong  đợt tĩnh tâm cuối hè  1987 chăng ?Không,ông chỉ định hướng sau khi tôi đã  lừng khừng, bây giờ thì quyết tâm.

 Hồi bà bạn vào đại học, chia tay ngôi trường và miền quê gian khó đó, tôi cũng hồi hương, như ý nguyện của bố mẹ. Nhưng sau hai năm,tôi xin vào tận nơi mà tôi biết,mai kia người bạn cũ cũng sẽ quay về.  Tôi mơ ước mình dạy thật tốt,ít ra chuyên môn vững, đạo đức  tốt, có uy tín trong đồng nghiệp,học trò và bố mẹ chúng, thì rồi.. sẽ lên chức  hiệu phó mấy hồi. Ngày tôi còn ở  trường huyện, tôi phải ghé  chỗ bà bạn đang công tác, để học hỏi  cách soạn giáo án, có môn thì soạn chung,  môn  Văn,nhưng với môn  Địa lý của tôi, thì tôi  phải học lại. Trường này cũng có  mấy cô giáo  dạy   về   đất đai,sông hồ,thời tiết như tôi, có người  cùng khoa sư phạm. Họ chỉ ở trường này có một năm rồi chuyển đi, còn chúng tôi gắn bó với nơi này khi đám học trò  từ Lớp Sáu  đến tốt  nghiệp Lớp Chín . Nhưng trong con mắt họ cứ đóng đinh một khái niệm,rằng tôi  mù tịt mọi thứ,đều là dạng tầm gửi, ký sinh. Bạn này sau đó  bỏ nghề vì có gia đình, con nhỏ ,cuộc sống khó khăn,về lại quê cũ, dựng nhà cũng gần ngôi trường tôi đang  dạy.  Và  ..điều  gì đến phải đến. Phụ nữ vốn lắm lời,và tôi là nạn nhân.

 Sau này,một lần   do ông bố đỡ đầu của bà bạn già  nhờ chuyển  quà và thư từ cô em gái của ông, đang ở bên Pháp, cho  một người bạn  cùng cơ quan  cũ ,là thân phụ  cô bạn đồng  nghiệp của chúng tôi, hai đứa tôi  lặn lội tìm đến nhà.Và khám phá ra một điều,mà tôi chỉ nói ở đây thôi. Người bạn trước khi kết hôn  từng là  một single mom,có lẽ những ngày bạn ấy rời trường  cũ,  chuyển về  xã cuối huyện, rồi sau  đó mới kết hôn,và hồi hương. Đứa bé ở với ông bà ngoại, gọi là ba mẹ, còn người bạn tôi đóng  vai chị. Cậu  bé    có nhiều nét từa tựa một  giáo viên ở trường tôi,anh ta bị kỷ luật và được chuyển lên đây..  Đấy là  một ông giáo rất nhiệt  thành. Người bạn già của tôi  đưa ra một câu nói của bà mẹ mình : thôi,ai  tốt hay không tốt để họ tự biết. Còn bồ chuyển  nghề là  hợp  lý.Ông trời luôn có một kế hoạch có ý nghĩa cho mình, mà  buổi đầu thường thì mình không nhận ra .

                     GIANG  và  THANH.

                       (còn nữa )

CHỈ CẦN THÊM VÀI LỜI ..

 Rời phòng khám,theo thói quen,tôi  ghé vào phòng thu ngân để   nộp tiền toa thuốc, rồi  thong thả  xuống phòng  nhận  thuốc.Bà bạn già của  tôi  do  phải qua  bên  bác sĩ khoa  hô hấp xem lại  phổi, thực quản  sau khi khám bên dạ dày,nên xuống sau.

Lát sau , bà này   te te  cầm xấp toa  đi xuống cầu thang  , bước  đến chỗ tôi,   nói  như  ra  lệnh :

- Đưa toa đây, tớ đi nộp cho luôn.

  Tôi đang  bận  hỏi  chuyện với  một bà cụ hàng xóm ngồi cạnh  tình cờ  gặp,  chỉ mỉm cười  chìa cái xấp toa ra. Chà,sáng ngày  ra cổng còn rên rỉ mà bây giờ coi phong độ dữ ! Bà này vẫn thế, vì chỉ ở đây thỉnh thoảng có tôi đi  cùng,chứ  hàng trăm bận  vô Saigon, ra Trung, thì bà ta luôn phải tự thân vận động.  Tự  mình lo cho mình trên  đường thiên  lý,   đầu óc lúc nào cũng căng thẳng, thì  giờ đâu mà nhăn với  nhó.

  Dù    ghé phòng  phát thuốc  sớm hơn, nhưng tôi vẫn kiên nhẫn chờ,

 , bởi  như mọi khi, kẻ trước vẫn chờ người sau  để  việc nhận thuốc không ai sớm hơn hay muộn hơn ai,vì  chúng tôi cùng  rời bệnh viện  một lúc.Vả lại,tâm lý  phụ nữ luôn e ngại  khi  bị  bỏ  rơi ,hoặc so bì  thế nọ, thế kia.  Dạo còn là cô giáo, tôi nhận ra mỗi khi bọn  học trò,đặc biệt các  nữ sinh, khi  cần tìm đến thầy cô, dù việc một đứa,nhưng chúng luôn tìm cách rủ thêm đứa nữa.Lắm lúc đứa kia lại là kẻ “ nói hộ” cho đứa đóng  vai chính.

 Bà  già  thò tay vào một  vuông trống của khung cửa  kính  phòng phát thuốc,  thả  nhẹ hai bộ toa vào chiếc khay nhựa,dợm quay đi nhưng chợt nhớ ra,kêu lên:

- Ôi,chưa đóng tiền.

 Rồi bà  này  cuống quýt bảo tôi, sau khi  đẩy cho tôi cầm hộ chiếc túi  vải có nhét chiếc áo khoác bên trong,do sáng sớm trời khá lạnh.

 - Giữ  giùm nhé,tớ đi tìm lại  toa thuốc, quên  đóng tiền.

 Tôi nhờ  bác hàng xóm trông hộ   hai chiếc túi,của tôi và của bà bạn, rồi bươn bả  đi theo. Mục đích của tôi cũng muốn  rút lại toa, chờ bà kia  rồi cùng  nộp với  nhau

   Vuông cửa trước khay bỏ toa thuốc  không thể lọt đầu người có một phụ nữ to khoẻ đứng chắn ngang,   trước và sau chị  ta, kéo dài đến cuối bức vách của phòng phát thuốc,  có    nhiều  vuông kính  để phòng phát thuốc được  sáng sủa,cuối bờ tường có một ô để  người bên trong  giao  thuốc cho   bệnh  nhân, cũng có bảy tám bờ vai  đứng nghiêng tựa vách tường, chân kiễng, xếp  hàng,người này  nhìn gáy  người kia, kiên nhẫn chờ đến tên mình  được gọi nhận.  Bà bạn tôi    vừa   nhón chân , thò tay  để  cố rút lại xấp toa vừa thả vào,thì bị cánh tay to khoẻ của chị này hất mạnh ra,cộng với   tấm lưng  rộng   quay ra sau, ánh mắt sắc như dao của một cô gái  chừng ngoài ba mươi:

- Bỏ xuống, ai cho  lấy ?

 Hẳn chị  ấy ngỡ bà già này   lấy ra để  đùn xuống dưới đáy rổ,  nhằm đảo thứ tự,để việc nhận thuốc được sớm  hơn.  Ở  phòng nộp tên ,nhận phiếu  ban đầu,người ta cũng canh chừng thứ tự tấm giấy có   tên  được xếp   chồng lên nhau,tên kẻ đến sau  úp lên  tên kẻ  đi trước, để  người đến sớm không bị thiệt. Nhưng sáng nay, hai   bà lão chúng tôi đã chứng kiến một pha “ ăn gian “ thật ngoạn mục. Có một  cô cũng  trạc chị này,tóc  nhuộm vàng rực, áo     kiểu  Cardigan ba  vạt,  cài  khuy  giữa,   màu cà phê sữa,   len to sợi  đan kiểu hoa văn bện  từng cuộn dây thừng to nên trông chiếc áo dày, rộng và  ấm áp, nhất là  bên trong cô này mặc chiếc áo  cổ lọ trắng kéo lên tận cằm . Trời mới  mờ  sáng  mà đeo kính đen thui,hẳn là   trưng diện cho phù hợp với  vẻ sang trọng từ  mái tóc, chiếc áo đến cả chiếc ba lo da đỏ  nho nhỏ đeo sau vai. Cô gái  dáng yểu   điệu, uyển chuyển    từ ngoài,không có vẻ  gì hấp tấp  dù  thời điểm này, chỉ dăm phút nữa  phiếu khám bệnh sẽ được phát, người đến khám chen chúc khắp  gian phòng rộng   nhìn ra  cổng chính.  Trên tay  cầm   một  giấy mỏng  to  rộng  như tờ A4, đó là một tờ  lịch được  xé  ra  từ  một  lốc  lịch  siêu to khổng  lồ,  có dấu gấp bốn đã mở bành ra,xăm xăm bước đến  mặt quầy,nơi mọi  người thận trọng nhấc một hòn đá  nhỏ lên, để đặt úp tên mình vào. Cô  kia cũng  nhấc hòn đá,nhưng chưa vội đặt úp giấy,mà   chăm chú nhìn xấp giấy  dày cộm lên,chứng  tỏ số bệnh nhận chờ nhận phiếu phải đến con số năm chục hơn, rồi vờ   nghiêng cổ lật nhẹ. Các ông bà  ngồi ở hàng ghế đối diện  mặt quầy đồng thanh kêu lên:

- Ơ này,    lật làm gì,cứ  úp phiếu lên là được rồi !

 Cô này nhoẻn miệng cười :

- Dạ, con.. coi chút thôi mà..  để con canh giờ   báo cho  người nhà lên .

   Trước   mấy chục đôi mắt canh chừng,  cô thản  nhiên  trải  tờ giấy   bành ra ở tay,  đặt xuống  mặt quầy,  quay  lưng lục lọi chiếc ba lô,  rồi  dáo dác nhìn quanh.  Một ông  cụ  già hiểu ngay ,nói to:

- Chỗ thanh toán viện phí  có cây bút đó, đến đó mà ghi.

- Dạ.  Con cũng có đem theo đây, không  biết nó ở đâu..Cô gái vờ  lúng túng   đáp.

Cô vẫn kiên nhẫn, nhăn nhó  tháo ba lô   xuống ,bây giờ thì lôi ra được một cây viết,kèm theo một  mẩu bìa cứng  dài cỡ gang tay, rộng bằng ba  ngón    chụm lại. Tờ lịch to   dường như  phủ lên quầy,che luôn  đống giấy có   hình khối   như  tảng gạch,ngày một cao . Cô  loai hoay   viết viết,xoá xoá, rất  lâu. Hẳn cô mới  đến  đây lần đầu. Có  nhiều bệnh nhân ở các tỉnh xa,về đây chủ yếu khám  bướu,   cẩn thận  ghi nào họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ  nhà, số  điện thoại, nên họ hí hoáy cũng mất  khá  nhiều thời gian   như cô này . Khi nhác thấy ai nấy lại quay về  tư thế chờ    đến giờ phát phiếu,chờ   một nhân vật quan trọng là  một nhân viên bệnh viện  xuất hiện, hoặc quay về  những câu chuyện  phiếm giết thì giờ đang dang dở,hoặc là  một mục   đang say mê  theo dõi trên smart phone,   thì lập tức  giữa hai ngón tay đè lên  tờ lịch cực to với  một  mẩu giấy  cứng ,dài  như   bản  thước kẻ  đó ,được di chuyển dần xuống  dưới,  rồi  chuồi vào gần đáy  chồng  giấy. Cô gái   lại  vẫn cắm cúi  viết  viết,xoá xoá lên tờ giấy  mở rộng, che  kín   chồng  giấy  đăng ký,  rồi  nhẹ nhàng úp ngược lên  đống giấy đã cao,và  ung dung quay lưng đi. Bọn tôi để ý,khi   chú bảo vệ già đến   mở hộc   bày ra   xấp phiếu,cô kia đã  đứng ngay trước mặt từ bao giờ, và chừng một vài  người  được gọi tên,là  nghe cô này xướng:

- Dạ con,con.., dạ ,hai  người khám .

 Trước ánh mắt ngạc nhiên của một vài người,cô vội lẩn đi ra ngoài ,giữa đám đông mấy chục ông bà già . Thế là hai  người  đã trèo lên trước gần năm chục ông bà già khác,mà  họ  đã  mò mẫm thức dậy từ  hai ba giờ sáng,   làm vệ sinh vội, có  người bụng đói để còn  xét  nghiệm   soi rọi nhiều thứ  trên cơ thể,rồi  lầm lũi trong   màn sương buốt giá  buổi tinh mơ miền núi này, thập thững đến  bệnh viện,may mắn thì còn có con cháu chở đến,chứ tôi biết có nhiều bà cụ tiết kiệm vài chục bạc tiền xe , để  dồn cho một buổi chợ…  Chị to khoẻ ở quầy phát thuốc hẳn đã chứng kiến cảnh “ ăn gian “ này nên cấm cản bọn tôi quyết liệt như vậy. Bà bạn tôi kêu lên:

- Ơ,tôi mượn lại toa để đi đóng tiền  mà !

- Đóng tiền gì, đừng có điêu .Để mà xáo chứ  gì .!

 Vừa lúc đó có một cô y tá trẻ trong gian  buồng rộng  với bức vách  kính sáng choang , xếp đầy các hộp thuốc nhiều kích cỡ,  bước đến,vừa đưa tay   cầm xấp toa bên  trong  khay nhựa,  ,vừa  giàn hoà :

- Để con.

Và nhìn bà già bệnh nhân :

- Tên gì hả bà?

 Tôi vọt miệng xướng  luôn hai tên.

 Chị to khoẻ lại quay vai canh rổ toa,nét mặt vẫn căng thẳng đằng đằng sát khí. Đến khi chúng tôi quay lại   vuông  cửa đó,chị  ta   không còn đứng đấy  nữa ,  mà nhích lên  độ vài   bước ,gần phía ô  cửa nhận thuốc. Đứng lâu thế mà chịu nổi,có mấy hàng ghế dài ,sao chị không lại mà  ngồi,rồi chờ gọi tên.  Bà bạn như cùng ý nghĩ với tôi,  đón lấy túi xách,bảo :

- Ta  cứ  ngồi mà chờ,thế này là khoẻ  rồi.

 Phải,đi khám bệnh mà lúc đến quầy thuốc đã thở phào. Bà này bị hai chứng bệnh một lúc, dạ dày và phổi.Ho kép nên khốn khổ vô  cùng,nay thì lại..ho đơn,vì  thành thực quản   sây sát một phần ba ( nội soi  bảo thế ) nên ho  có đờm,tức  là bị viêm,bác sĩ cho  thêm kháng sinh.May mà không phải nói,chứ  nếu như  còn lên lớp.. Bà tự an ủi,tôi  đùa,chắc cũng  kinh qua rồi .Ừ,tớ  phải  cho học trò đọc chép với nhau,vì cứ mở miệng là  ôm  mặt.. Mà bọn nó cũng dễ thương,biết cô  giáo bị cấm khẩu nên  đứa nào cũng bảo nhau đừng chọc khùng bả,tức là giữ trật tự. Thấy cô bước vào,điểm danh với  cái giọng chuông rè là chúng nó hiểu ngay..Ra  chơi còn có đứa bày ăn cái này,ngậm cái kia  cho mau lành. Đi dạy sợ nhất là lúc rơi vào tình trạng này .Bà già thêm,lần đầu tớ bị,  đâu  năm  1978  thì  phải, nhớ không,  lên chỗ bồ, bồ kêu là cảm cúm rồi,bớt quát tháo  đi, qua  bệnh viện huyện, lần đầu tiên tớ  nghe từ “ viêm “.

- Trong Nam không dùng từ đó à.

-Không,  chỉ có từ  là  “sưng cổ họng”,  mà có thì tớ  chưa bị đau rát cổ họng như thế nên không để  ý.

 Tôi nhớ có lần đi  dự đám cưới, được mời lên hát,tôi có hát  bài “ Bé bé bằng bông”. Đến câu “cháu đi sơ tán bế em đi  cùng”, tôi thấy nhiều    người nhìn.Lát sau,khi  về lại chỗ, một chị cũng hơn tôi  chừng    vài tuổi, kể rất chân thành:

- Hồi mới nghe,do  nghe qua radio, hát đồng ca,tôi cứ nghĩ ra,ủa sao “ bé đi sợ té ..rồi bế em đi cùng” là  sao  ta !

 Bà bạn già nhìn tôi, cũng như vỡ lẽ ra :

-  Vì trong đây người lớn tuổi quen với từ “ tản cư” nhiều hơn..

  Chợt bà bạn tôi  bật cười :

- Ôi trời,đi đám cưới mà hát “  bé bé bằng bông “ !  Chắc là mong cho cô dâu chú rể mau chóng có kẻ nối dõi phải không ? Vậy sao không hát mấy bài tỷ dụ như là “ ba  sẽ là cánh chim, mẹ  sẽ là nhành hoa..,ba mẹ là lá chắn ”.

 Tôi  cũng cười,giải thích,để tớ kể cho mà  nghe.

 Ngày đó tôi  theo bố vào Nam, sau khi  hỏng thi đại học,mục đích ở lại nhà chú thím Toàn một năm để ôn thi cao  đẳng.Chú đi học cải tạo, thím thì bận rộn công tác  Hội phụ nữ,nhà thím có bảy  mống con trai,mỗi hai cô gái  út,nên  bố dặn tôi cố gắng  phụ giúp thím việc nhà. Một  bận hàng xóm có đám cưới, thím không đi dự được, bèn giao cho tôi  đi thay. Đã   có tiệc tùng,thì phải có hát xướng. Đất nước mới thống nhất,khách khứa chỉ quen  những bài hát cũ, lên hát trước đám đông thấy  ngại,mà  người thành phố chuộng  tân nhạc hơn vọng cổ,chứ cũng  có   bận tôi dự một    tiệc cưới  dưới miền Tây, người ta thi nhau ca  sáu câu.Nhiều bài tôi bắt gặp vẫn nghe văng vẳng trên radio mãi về sau này,Chuyện tình Lan và Điệp,tình anh bán chiếu,cả những bài  đậm  chất hài, có các  danh hài nổi tiếng như Văn Hường, Hề Minh, xuống xề là  dù ai nấy bận tay cũng dừng lại để vỗ   rất hăng hái tán thưởng. Có  một anh  ở sát vách nhà chú thím tôi,   ngày nào  đi học qua,anh này  chân trong tổ quản lý chợ,tôi đều bắt  gặp anh chàng,hơn tôi vài tuổi,  vừa bơm xe đạp vừa ngân nga,nội dung là bản sơ khai lý lịch của một viên  tân binh vừa đi quân dịch “ cha mẹ  ngủm cù đeo, mới   có một con mèo tên là  Lèng thị Lèng  bán trái cóc ở chợ Trảng  Bàng, xin  xếp cho lương phụ cấp..”, một đoạn nói  lối trong khung   sáu câu vọng   cổ, dường như cả khu phố ai cũng mê  với giọng ỏn ẻn của hề Văn Hường. Trong  đám cưới phố này, ngay giữa quận ba, bước ra là quận nhất, của thành phố Hồ Chí  Minh ngày ấy, bỗng xuất hiện một cô  Bắc kỳ 75 ngon lành ( để phân biệt với Bắc kỳ 54,là ông bố đỡ đầu của bà già kia ) nên dù giọng nói có hơi khó nghe,như  người ngoại quốc nói tiếng Việt ( họ bảo vậy ) nhưng mới đầu tôi xung phong lên hát,và  nghĩ,mình cứ hát,miễn là không quá dài,vì còn nhường cho người khác,mà ai nghe cũng thấy ổn. Tôi nhớ tôi hát  bốn câu này : Tuổi xanh mang tên Bác, tuổi xanh Hồ Chí Minh. Con đường mang tên Bác,con đường quang  vinh. Chiến dịch mang  tên Bác,chiến dịch toàn thắng. Thành phố mang tên Bác, thành phố  thanh bình . Ai nấy lộ nét ngạc nhiên và thích thú hiện rõ lên từng gương mặt, vì  giọng hát  hoàn toàn trái ngược với cách phát âm “ kỳ lạ “ của tôi.  Tôi không biết mình hát dở hay thế nào vì  có ai cho tôi hát để ngồi nghe, còn tôi,tôi chỉ hát cho  tôi nghe, nhất là khi tôi một mình,mà tôi thường xuyên lang thang một mình . Lúc đó tôi vừa hỏng đại học, do học hệ mười năm   nên tôi mới mười bảy, nhưng tôi cũng ý thức được   vai trò đi truyền bá văn hoá cách mạng cho  nhiều người ở giữa miền Nam này, những ngày đầu bảy lăm,  mà không quá lộ liễu để sượng.  Thế là  họ  bis ,bis,nghĩa là muốn tôi hát nữa. Khi một mình,tôi có thể gân  cổ rống hàng chục bài, đến độ một bữa bà tôi nằm trong mùng, vì trời đêm mùa hè  quê tôi  rất  oi nồng, tôi ra hiên ngồi hát, bảo  vọng ra :

- Thôi hát  hò như   rứa đủ rồi con.Lo đi  ngủ kẻo mai dậy trễ học .

 Tôi bảo :

-Ô đang nghỉ hè mà bà.!

 Nhưng tôi bỗng cụt hứng .

 Còn  bà ngoại   chép miệng rồi trở  mình :

-Mi hát mà tau không ngủ được !

Tôi nhớ đến những bài hát được mở nhiều trên đài những ngày gần đó,Bài ca hy vọng,Vàm  cỏ đông ..Tôi  chọn bài đầu tiên.  Người ta vỗ tay rất  hăng hái .

Lúc tôi chui ra sau nhà tìm nước uống,một chị  ngồi  nơi bàn đang dặm lại phấn son cho cô dâu, do cô này khóc nhiều quá  nên gương mặt nhem nhuốc, như  người   vừa từ ngoài trời mưa bước vào . Chị  nhìn tôi  rồi đề  nghị khiến tôi rất bất ngờ :

- Rảnh chép cho chị bài hát đó nghe.Chị biết hát mà không thuộc lời.

 Cô dâu   cũng lên giọng khàn vì khóc :

- Em có thuộc mấy câu,mẹ thân yêu  ơi xuân này con trở về nhà..     

-  Tao nhớ câu này(rồi chị ngân nga ) : bốn phương hoà bình, dệt nên bài ca đậm bao tình  cố  ố..ô..hương.

Những câu hát này chẳng lẽ là..lời hai  sao ? Cũng như bây giờ nhiều bài bị chế như vậy.Tôi thấy đám cưới  hay tiệc tùng thì nhiều  thanh niên  gào  “má ơi con muốn chồng ba má tính làm sao” thay cho “lúa khoai ta gắng trồng từ nương cho đến bờ sông “  mà các vị từ trại cải tạo mang về.

 Tôi đang ngạc nhiên thì chị  dậm son  bảo :

- Hồi trước trong này có đài Mẹ Việt Nam của cục  chiêu hồi,họ   sửa lời mấy bài ngoài đó,còn nhạc thì như cũ,nghe riết thấy hay, rồi thuộc..

 Tôi bảo ngay:

- Vì mục đích là .. gọi thanh niên bỏ ngũ, quay về quê,tức là tuyên truyền chống phá cách mạng.

Hai cô gái  ngồi im lặng,lát sau  đồng tình,có lẽ đúng. Thế là sau đó, dù không ai    đề nghị, tôi lại xung phong. À,có chứ,cô dâu và chị dậm phấn son,   đề  nghị tôi hát  .Ban sáng,khi tôi thò đầu vào phòng này để trao quà, với bộ mặt mộc,mà da tôi đen đen, nên các cô năn nỉ :

- Dậm chút thôi,để  chụp hình cho  ăn ảnh .

 Rồi khi hát bài  đầu tiên,họ lôi tôi ra .. dậm một chút, chả là vì tôi hăng hái bưng bê tiếp khách, mồ hôi túa ra,nên phấn son bị trôi theo. Sau bài thứ hai, lại dậm.Và bây giờ.. Tôi hát bài  Vàm cỏ đông. Người ta vỗ tay mới dữ làm sao !. Tôi  thấy rất vui,lần đầu tiên trong đời vui đến thế,niềm vui thật khó tả.

 Tan tiệc đám cưới,tôi vội vã về nhà để đi công chuyện cho thím . Tôi cứ để nguyên gương mặt nhoè nhoẹt  son phấn như thế mà leo lên xe,phóng đi  giao hàng cho  người ta, để kịp có tiền chi tiêu cho ngày mai và  những tuần tới. Hàng là  những tờ giấy cỡ A4  trắng tinh,  đóng từng  xấp,xếp đầy hai dãy tủ nhà thím.  Chú Toàn trước là  kỹ sư công chính ở sân bay Tân Sơn Nhất, chuyên vẽ sơ đồ, nên  giấy được cấp  nhiều. Bây giờ thị trường khan hiếm, mà nhà thím thì có  nhiều khoản cần chi tiêu,nên  phải bán bớt. Tôi biết mặt mình  hơi khác thường, vì đi đường có vài ba người  ngạc nhiên nhìn,nhưng hề gì,trời nhá nhem, vả lại đôi khi tôi cũng gặp vài cô bà trang điểm kỹ như thế đi  ra  phố.Thím Toàn cũng bảo, ngày ấy nhiều người ra ngoài mà chưa tô tô một chút là có cảm giác như chưa rửa mặt.

 Và tôi gặp bà già này,cùng một nàng nữa,thuở ấy họ  mới ở độ mười tám, tôi cũng thế,lần đầu, rồi như duyên nợ.

  Hai bà kia  từ vùng  cao nguyên   xa  xôi,lặn lội về đây nộp hồ sơ thi vào trường Cao đẳng sư phạm thành phố. Vừa xuống xe,họ tìm đến một  chỗ quen mà từ thuở cách đó cả sáu bảy năm, một trong hai bà có đến chơi, ở lại vài ba ngày.Họ thừa biết chủ nhân ngôi nhà cũ đã  ra nước ngoài ngay ngày 30.4, nhưng họ hy vọng tìm ra  một bà giúp việc, gọi là Thím Hai,ở ngôi nhà phía sau, trong một con hẻm.Nhưng rủi thay,  gia đình bà kia cũng đã  đi vùng kinh tế mới lập nghiệp mấy tháng nay,hàng xóm bảo vậy. Còn có một nơi họ có thể ghé,đó là vựa rau chợ Cầu Muối. Tôi vừa giao giấy xong,lững thững dắt xe  ra cổng nhà kia ,đầu nhẩm tính món tiền vừa có, thì  suýt va phải hai cô gái.Dù trời chiều  bảng lảng,mùa đông ngày ngắn, nhưng tôi cũng nhận ra dưới vành mũ vải, hai nàng nom ngộ lắm, da   mặt trắng  như sữa, mà gò má  đỏ ửng , tròn trĩnh như  mấy quả  hồng  đắp lên, mắt thì tròn xoe,mặt cũng tròn,như búp bê Nhật. Trông hành lý lỉnh kỉnh, ba lô,rồi mấy cái bao dựng hàng lê- guym ( rau củ ) tôi đoán họ  từ nơi này đến,vì  thím nhà tôi cũng thường có khách, nơi quê mẹ thím,về thăm,mang theo những món quà này.Chỉ khác là nét mặt của họ..Tôi hỏi ngay:

- Dalat xuống hả, rồi đi đâu đây ?

Tôi vốn phát âm chỉ toàn thanh..ngang,nhưng  hai từ đầu nhấn mạnh  gốc gác,mấy từ sau của câu hỏi nghe cũng..du dương,nên họ  cho lọt tai . Nhưng vẻ mặt họ bỗng khiếp hãi , về sau bà bạn kể,rằng  lúc đó nom tôi như   cô đào vừa bước ra từ một sân khấu tuồng hát, mà ngay giữa Saigon ban ngày ban mặt,thì tôi thuộc dạng..gái ăn sương.Các vị này còn có tài  ..hai ngón rất giỏi.Người chị của  một bà từng ở đất này học làm hoạ sĩ ba bốn năm liền, dặn dò và bày cho chút kinh nghiệm như thế.Tôi không nhận ra điều đó, mà vồn vã,cứ đẩy xe đi theo:

- Hai bồ đi thăm bà con hay đi đâu ?

 Tôi cố chọn những từ toàn thanh ngang cho họ hiểu.Hai lữ khách  thì cứ cuống cuồng như chạy trốn.

 Về sau  thì bà già này tiếc rẻ.Ừ,phải như khi đó đừng kiểu thần hồn nát thần tướng mà thêm một câu: đi nộp hồ sơ thi,thì  có phải ngon không ! Bởi sáng mai tôi  cũng sẽ qua  bên khu  An  Dương Vương  quận Năm để  nộp.  Trường Cao  đẳng sư phạm ngày ấy được trưng dụng từ khuôn viên trường đại học khoa học thành phố,nay cũng thuộc về trường  đại học này, bọn tôi   đến  thi và học ở đấy ròng rã một năm, đến  khoá thứ hai  trở đi mới chuyển qua  một nơi nay là Đại học Saigon, còn trước bảy lăm là  một cơ sở giáo dục  do các  nữ tu dòng Nữ tử  Bác ái, có  vài    xơ nay còn sống, ở nhà thờ  Mai Anh  Dalat, đây  là  ngôi trường Bác Ái  mà bọn  con trai chú thím   Toàn theo học suốt thời trung học với nhiều tấm hình treo kín vách phòng khách ,  bọn  nhỏ hơn thì học ở Lasan Đức  Minh. Nhà tôi gần ngay chỗ hai bà kia đang hỏi đường qua chợ Cầu Muối.  Chúng tôi vốn hiếu khách. Chủ nhà là tôi,tôi có thể mới khách phương xa đến tệ xá một đêm, rồi mai ta cùng trực chỉ trường Cao đẳng…

 Bà già kể:

- Qua bên vựa rau,lại vì kiệm lời mà  có một đêm..canh lò bánh mì.

 Ở vựa toàn là  trai thanh niên,ở trần,tóc dài lút gáy,nói năng bỗ bã.Họ nhìn hai cô gái rồi tủm tỉm cười,khiến các nàng càng khiếp hãi. Cộng với lần đầu tiên trong đời   gặp đàn ông..ở trần !  Là vựa rau, tức nơi tập trung  hàng nông sản từ khắp nơi về,đặc biệt cùng Dalat xa xôi,thủ phủ rau lá củ các loại. Những ngôi nhà  tạm  bợ, trống hoác,có khu văn phòng là che chắn, có cửa nẻo, nhưng bé tí tẹo, có chiếc bàn  bốn chân   quá cũ,mấy chiêc ghế dựa rung rinh như   răng sắp rụng ,làm sao xin vào đó nghỉ qua đêm được.Chỗ trú của nam  cũng vài phòng có  mái che tạm bợ , cửa nẻo  sơ  sài, mấy chiếc  ghế bố tả tơi, bốc mùi mồ hôi khét lẹt,  toàn là tàn thuốc lá ,   trông qua một lò bánh mì của Hợp tác xã. Nơi này cũng  là chỗ “ngả lưng” của trai bạn bốc xếp,của các bài tài chạy từ tinh mơ trên kia xuống, họ nán lại để mai  chở hàng lên. Bà bạn biết nhà ông chủ Vựa  hồi xưa,là chỗ làm ăn với bố mẹ bà này,ở mãi bên quận Tám, qua bên kia cầu chữ Y. Giờ mà qua đó, không còn xe, mà cuốc bộ từ khu Trần  Quang Khải về đến đây,họ đã nhừ tử rồi.Nóng bức, rít  ráy,nhưng không dám tắm táp,bụng đói, gặm bánh mì khô cứng cổ.Họ chỉ còn biết là chui vào  chái nhà,ngồi canh mấy túi hành lý, rồi  giải trí bằng cách ..canh luôn lò nướng bánh  mì.

 Lò mì  rậm rịch từ lúc này,độ bảy giờ tôi. Thợ cũng là những thanh niên,ở trần, mặt ai nấy hao hao nhau, đầu  người nào đội một cái bao tải to bằng vải trắng ,rọc hai đường gồm  miệng và thân bao, tạo thành một chiếc mũ  hình chữ nhật,  phủ xuống vai, để  vác bột mì cho bột khỏi   dính vào  người . Đó là đội thợ nhồi bột,ủ bột, một chú trong Vựa giải thích.  Nhóm này vất vả  nhất. Họ hì hục vác bột,rồi xúm lại cùng nhào trộn, sau đó đem  ủ. Lúc ngơi tay thì họ nằm lăn ra trên nền xi măng loang lổ giữa trời, trước kia là  nơi tập kết  xe và rau ria, dùng chiếc “mũ  vải chữ nhật” làm chiếu, rồi thiếp đi. Sau đó  hẳn chờ cho bột nở ra,họ lại  vùng ngồi dậy,  khiêng từng  giỏ cần xé to   nặng đem từng tảng  bột nắn thành hình thuôn dài,  cỡ như những  củ cải thon thon, rồi ủ tiếp,rồi lại  nhào lứa bột khác,rồi lại nằm lăn ra  ngắm sao trời và chờ  để chia ổ và rồi ủ thêm lần  hai  . Tốp thì đốt than. Tốp nướng  đến trễ hơn.  Họ đem những “củ cải” bây giờ phồng to hơn trước,bày lên các khay dài,lúi húi cầm  cái  cọ vẽ tranh loại  to,  nhúng một thứ nước gì   đó, à nước trứng hột vịt,  trét lên mặt trên cùng của đám “củ cải “. Rồi đem gác   vào các hộc  đặt  trên bếp than nóng rực.  Mùi  bột mì chín  bắt đầu thoảng ra,thơm ngào ngạt.  Trong  đầu hai thiếu nữ  xa  quê chợt hiện lên hình ảnh một  người  phụ nữ   tuổi ngoài năm mươi, áo vải dày  kiểu xường xám, tóc cắt ngang,  chân đi  giày vải, một  người bán bánh mì rong  gốc Hoa , ở ngoài phố, nhưng ngày nào, trừ ba ngày tết  Nguyên Đán,  đều  quảy hai chiếc nừng, loại thúng  tre đan  cao,  có cột dây thừng cho dễ  gánh gồng, quảy  đi bán rong hai món bánh mì  xíu mại và cà phê đường, cho   những chú làm công ở vườn  những ngày phải  cuốc xới vất vả hay khi đang  vụ thu hoạch rau, được chủ  bồi dưỡng.Một bên nừng là chiếc lò than con con, có chiếc nồi đầy ắp  những viên thịt nạc băm nhỏ, với hành khô và tiêu, kho  lắp xắp nước mắm,mằn  mặn, ngòn ngọt,với chiếc ấm cà phê đặc , chiếc bình thuỷ nước sôi,bên kia là những chiếc bánh mì  xếp kín ấm  áp trong  chiếc bao bố  dày. Bà nói tiếng Kinh rất  sõi. Khi bà cụ  già lão, thì  người con dâu thay thế . Cô dâu trẻ lắm  , cung cách niềm nở hơn, tính khí xởi lởi hơn, khách hàng thấy quí nhưng vẫn luôn nhắc bà cụ, bà đã đi hàng ngàn  cây số, nay đôi chân vạn dặm đã phải dừng bước .

 Cái buổi hai cô gái này  quen bà mẹ chồng , rồi cô con dâu,cứ như mới hôm qua. Hồi đó họ cùng ước mơ ghi danh vào học  ngôi trường đại học rất gần cổng nhà, đứa học khoa tiếng Anh, đứa tiếng Pháp,rồi thi vào Sư phạm, ra làm giáo  sư  đệ nhị cấp. Nhưng  có được niềm vui lớn của ngày hoà bình,họ  phải học cách chọn lựa điều mình không như ý muốn,  vì  trước hết là có thể đóng góp cho đất  nước,  rồi sẽ có  niềm vui cho bản thân. Hai đứa ở cùng  phường Đệ cửu này,  nhà cô học  ban Pháp văn từ thuở lớp đệ thất  nằm bên kia thung lũng,thuộc ấp Hà  Đông, nên dù biết  mà không thân,  bởi cả khi  lên đến đệ tam  ( lớp mười ) dù cùng chọn ban C,nhưng sinh ngữ chính đứa Anh,đứa Pháp, nên vẫn có bạn, có thầy riêng. Đến  ngày  hoà bình, cùng được giao   công việc phụ trách Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh,  hai cô gái mới lại gắn bó .    Ngồi thu lu trên hai chiếc ghế bố  ọp ẹp, trông qua lò bánh mì trong bóng đêm,chiếc quạt trần xoay mệt nhọc, hai đứa rì rầm trò chuyện. Họ dự định sẽ  học ở thành phố này nếu thi đỗ,sẽ xin trọ ở nhà thím Hai, chứ nhà ông chủ Vựa  rau này, ở xa trung tâm phố quá. Cô học ban Pháp kể mình có  đứa bạn rất  thân lắm, ngày  trước nhà nó ở trong  trại gia binh của trường đại học Chiến tranh chính trị,   gần nhà nó  Cũng gần nhà cô học ban tiếng Anh,vì khu trại gia binh này  đối  diện  ngay vườn nhà cô,  bên ấp  Nghệ Tĩnh . Đùng cái ngày  03.04. 1975 đầy bất  ngờ,dù  nó bảo, bố tớ đã biết có ngày này từ  năm sáu tháng trước , ông buồn lo, dặn dò vợ con chuẩn bị  đi về Sai gon. Họ tin chính quyền miền Nam   sẽ giữ được Vùng bốn chiến thuật, có Saigon, sẽ bảo vệ vùng tự do.. Nhưng rồi ngày  30.4. cũng năm ấy đến rất nhanh. Nhà cô bạn hẳn cũng đã ra đi như ngôi nhà chủ của   thím Hai trên  vùng kinh tế mới Bù Đăng, Bù Đốp.

 Cô bạn học ban tiếng Anh phấn chấn,thì mình cứ trọ nhà ông Vựa rau  một thời gian, với lại khoá học tụi mình cấp tốc chỉ độ  mười mấy tháng  là tốt  nghiệp,nên ngó đi ngó lại  rất  nhanh.Nhưng cô kia bỗng thở dài. Sao mới về đến đây mà thấy ..tốn kém quá. Nội tiền mua nước uống.Ừ trên nhà mình không nóng nên ít khát hơn ở đây. Mà  sao về đây lại không thấy..buồn đi toa lét.Hai cô gái rúc rích cười. Cái nóng đã rút hết nguồn nước trong cơ thể  họ. Họ cúi  nhìn  chiếc bao tải to chất  nhiều thứ rau củ đặc sản quê nhà . Lúc từ bến xe miền đông,họ đã vất  vả  thò gậy vào khênh đi,tin tưởng thím Hai sẽ  vui mừng đón nhận món quà xứ xa, nhưng  rồi lại khênh tiếp từ chỗ khu  nhà tôi ra đây, bây giờ rau đến gặp vựa  rau,có khác gì  mang củi về rừng. Giờ phải làm sao, cả hai nhìn bao rau cứ  héo đi mà ngao ngán .

 Không khí mát  dịu của thành phố nhiệt đới về đêm,khiến các cô liu  riu mắt..

 Sáng hôm sau,người  đánh thức họ là  ..ông chủ vựa rau,một con người các cô này rất quen. Ông kêu lên kinh  ngạc :

- Người ở Dalat xuống là ..đây hả ?

Hai cô gái sượng sùng vì bị ông kéo cửa buồng,dựng cổ dậy, mà trang phục bụi đường nhàu nát,mặt mũi bẩn thỉu.

 Chưa  kịp chào  hỏi thì ông đã quay đi, quát  một ai đó:

- Sao bữa qua mày không nói có mấy con nhỏ này ghé,   để tao nhờ  người  đưa qua bên nhà,chứ để tụi  nó ở đây…?

- Dạ thì con… có nói là  mới có  người trên  đó xuống..

- Thì tao tưởng là người lớn, đàn ông,chứ đằng này..

 Ông giải thích khi bà già bạn tôi ghé trọ cả năm liền để học làm cô giáo, rằng do  chỗ đi lại thuận tiện,nơi ở cũng không phải trình báo cho Phường,nên bà con của  các mối làm ăn xưa từ ngoài Bắc vào Nam,khi về phố đều ghé qua Vựa này nghỉ đêm,bởi các chuyến xe đều xuống muộn, mà khách cần nán  lại, có khi là mua vé tàu  về quê thì cũng tiện hơn ở trên kia .Nên khi các chú  từ Vựa về nhà ông để giao tiền,  vì ông không còn là chủ vựa như xưa, nhưng vẫn được  làm kế toán, giữ kho…nên có khách thì họ báo ngắn gọn : người ở trển ghé,thì ông nghĩ: toàn là đờn ông, họ ghé để ra Bắc hay đi thăm bà con chi đó..

Rồi ông lại chỗ hai cô gái đứng  tần ngần,chưa biết nên ở lại hay chào đi,vì đồng hồ trên tay đã hơn bảy giờ sáng.. Giọng ông nhỏ lại:

- Chú độ này búi xồm xồm,chuyện  tuyển quân,rồi dân đi kính tế mới, rồi là  tổ dân phố.. Chứ mà tao biết bây  xuống,  đi nộp  hồ sơ thì, thì  bằng giá nào,tao   cũng đón về bển .

 Một chú chen vào, ra vẻ biện hộ  việc đón khách mà ông  chủ cứ lẩm bẩm, cha nó mà biết,rồi ổng cự nự dữ lắm đó,con người ta mới về phố xá lần đầu,là con gái con đứa ..

-Tụi con cũng quên hỏi chuyện này,cứ nghĩ là mai họ  ..đến nhà  người quen ..

Hai cô gái lên  tiếng giàn hoà :

- Dạ tại tụi con không nói rõ ..

 Đúng là lần thứ hai, mà hai bà này,có miệng để đâu.  Tôi nổi cáu .Bà kia cười cười: bọn tớ là  học trò nhà quê, lần đầu xuống núi, y như Mán về kinh, thấy ai hơi khác mình một tí là khiếp hãi, rồi cảnh giác,có  kịp nói gì đâu..

- Chứ tớ thì sao ? Tớ cũng mới vào,cũng xa lạ, nhưng càng lạ càng phải tập chủ động, đừng để bị động như thế.

Đến  hôm đi thi,  do   các khối Văn, Sử, Địa thi giống nhau,nhưng bọn tôi gặp lại nhau.Có một cô đã ở lại quê thi hệ cấp  một, cô bạn cũ giải thích .  Tôi hỏi ngay  sau khi biết “sự tình “ ở Vựa rau đêm ấy.

- Vậy giờ cậu ở đâu ?

Và tôi đưa ra lời mời nồng nhiệt :

- Ghé chỗ tớ đi .

 Địa điểm thi vẫn là nơi nộp đơn, từ nhà chú tôi  đạp xe qua vẫn gần hơn bà này đón  xe buýt đến. Tôi giải thích nhanh, bà ta đồng ý ngay khi tôi “ phụ đề “ một câu:

- Tớ có xe Honda ở nhà chú tớ,tớ đèo đi cho nhanh.

Mấy tháng gần tốt  nghiệp,cùng ôn thi chung, chỉ khác một vài mon  thuộc khoa Địa chúng tôi,tôi  xin phép thím rủ bạn  này về ở  cùng. Bà này là dân vườn,  dễ tính,mà  cẩn thận, nên thím rất hài lòng . Thím cũng  dặn :

- Kiệm lời là tốt,nhưng có những điều mình phải nói hết ra,chứ ở đây phố xa,người ta ai cũng  vội.Với lại  người phố trông..bỗ bã bụi bặm thế,  nhưng họ tốt lắm . Người miền Nam vốn thẳng tính, con à.

 Vậy mà đã năm mươi năm,nửa thế kỷ  qua rồi. Tôi  đã tiễn bao nhiêu người thân đi xa mãi mãi, mà đón về chỉ  hai con người, người dưng, mà   thân thiết như máu mủ ruột rà. Vì vậy mà tôi  rất lo khi họ không vui, lo khi biết có một ngày  họ cũng xa tôi. Cho nên bây giờ,giúp cho họ sống ,nói theo phương châm  dành cho các cụ, sống vui,khoẻ,có ích,là tôi luôn luôn hỗ trợ .

                      GIANG  và  TRE.

                         ( còn nữa )